Katrien werkt op Oudejaarsnacht op een spoedeisende hulpafdeling “Het is toch een risicovol moment”

0
4116
Verpleegkundige doet veel onnodige handelingen

Als je in de zorg werkt, is de kans groot dat je op feestdagen moet werken. Katrien werkt als verpleegkundige op de spoedeisende hulp van een Vlaams ziekenhuis, dit jaar op oudejaarsnacht. “Het kan zijn dat je acht jaar achtereen een rustig oudjaar hebt, maar dat het het negende jaar overhoop ligt.”

Voor het vierde jaar werkt Katrien met Oud & Nieuw. Ze mocht kiezen: met kerstmis werken of met oudejaarsnacht een dienst draaien. Haar voorkeur ging uit naar het laatste. “Dik ben niet zo’n feestbeest, ik ben meer een familiemens. Daarom werk ik niet met kerstmis, maar wel met oud op nieuw.”

Op de spoedafdeling vervult ze verschillende functies. Naast haar basisopleiding verpleegkunde, heeft ze nog een specialisatie gevolg. “Je hebt de functie van triage, van verpleegkundig dienen, van ambulanceverpleegkundige en MUG-verpleegkundige. Dat houdt in dat je als verpleegkundige op een ziekenhuisauto rijdt, met een urgentie-arts”, legt Katrien uit. De functies zijn afhankelijk van ervaring en opleiding. 

Met oud en nieuw doet ze dit jaar de triage, wat inhoudt dat ze elke patiënt die binnenkomt op de spoed, ontvangt en een korte analyse geeft. Ze geeft een urgentiekleur aan elke patiënt, die bepaalt hoe snel hij aan de beurt is: blauw, groen, geel, oranje en rood. Ook beslist ze door welke medische discipline de patiënt moet worden gezien, zoals de interne of heelkunde en pediatrie.

Vuurwerkslachtoffers

De patiënten komen met verschillende klachten binnen. Het aantal vuurwerkslachtoffers is beperkt, vertelt Katrien. “In België wordt er minder vuurwerk afgestoken dan in Nederland. Het afgelopen jaar heb ik meer vuurwerkdrama gezien in de aanloop naar oud op nieuw.” Het gaat dan voornamelijk om brandwonden, die soms grote littekens achterlaten. “Afgerukte vingers heb ik niet gezien.”

Is er ook veel alcohol in het spel? “Dat is niet opvallend meer, die ene nacht`, zegt Katrien. Het hele jaar door worden er mensen met alcoholvergiftiging behandeld, met pieken op vrijdagavond. “Het gaat meer om de periode voor de feestdagen.” Rondom de feestdagen is er een piek in het aantal suïcides en suïcidepogingen. “Dat begint al in oktober. Het zijn donkere dagen, mensen gaan zich ineens veel eenzamer voelen.”

Werkdruk op de spoedeisende hulp

Uit onderzoek van de Universiteit Leiden blijkt dat artsen en verpleegkundigen op spoedeisende hulpafdelingen in Nederland met een hoge werkdruk kampen en een grote emotionele belasting ervaren. Vier op de tien medewerkers voelt zich emotioneel uitgeput. Het personeel wordt soms zelfs agressief benaderd, geïntimideerd of bedreigd door patiënten.

Katrien herkent dat wel. “De werkdruk is hoog. De laatste jaren komen er veel patiënten naar de spoed die er niet horen. Je kunt gerust stellen dat de helft eigenlijk door de huisarts geholpen zou kunnen worden. Het gaat dan vooral om geriatrische patiënten, met bijkomende klachten, zoals recidief vallen. Alcoholproblematiek bij ouderen wordt erg onderschat. Een ander groot probleem is een onhoudbare thuissituatie bij dementerenden. Het aanbod van geriatrische patiënten groeit explosief.”

De spoed waar zij werkt, heeft capaciteit om vijftig patiënten op te vangen, maar in de praktijk zijn dat er vaak meer dan honderd, met pieken van honderdveertig patiënten. “Er is veel moeite gedaan om te investeren in personeel, zowel bij artsen als verpleegkundigen, maar we moeten ook op korte termijn nadenken over een nieuwe spoed.”

Een andere factor die zorgt voor een hogere werkdruk, is dat patiënten mondiger zijn geworden. “Als het wachten te lang duurt, dan zeggen ze daar wat van. Ze worden niet snel genoeg geholpen, ze krijgen niet genoeg pijnstilling of worden niet serieus genomen. Dat zijn vaak ook de mensen die er niet horen te zijn. De mensen die echt hulp nodig hebben, klagen niet.”

Agressie tegen zorgpersoneel

Informatie geven kan helpen: de wachtende mensen laten weten dat er achter de schermen van alles gebeurt. Via dynamische borden kunnen mensen in de wachtkamer zien hoeveel lichtgewonden, zwaargewonden en patiënten bij wie de situatie levensbedreigend is, er op de spoedeisende hulpafdeling liggen. “Mensen in de wachtzaal worden ook toegesproken, als het druk is. Soms gaan ze dan spontaan weg. Hoe urgent is het dan nog?” vraagt ze zich af.

Met fysieke agressie tegenover zorgpersoneel heeft ze gelukkig geen ervaring. “Maar ik werk niet in een grote stad, zoals Antwerpen. Hier is het nog handelbaar. Het komt niet dagelijks voor. Meestal zijn het psychische of geintoxiceerde patiënten, die agressief kunnen worden.”

Op de vraag of het emotioneel belastend werk is, zegt ze: “Ja, maar dat ligt niet alleen aan de patiënten en de jobinhoud, maar ook omdat verpleegkundigen soms hard voor elkaar zijn. Niet iedereen wil z’n gevoelens laten zien.”

Als ze iets heftigs meemaakt op haar werk, kan ze daar goed met haar man over praten, maar op de werkvloer is het minder gebruikelijk om het te delen met collega’s en support te zoeken. “Ik heb een vriendin die op een spoed in Nederland werkt. Ze zijn daar veel verder mee dan hier. Ik heb er veel respect voor, als ik hoor hoe ze dat daar aanpakken. Daar wordt gebrieft met de mensen: wat ging er goed, wat ging er niet goed? Vlamingen zijn over het algemeen minder vlot en direct in communicatie. Dat je het uitspreekt, daar is de cultuur niet naar, is mijn ervaring.”

Oudejaarsnacht

Om op oudejaarsnacht alles in goede banen te leiden, worden er extra voorzorgsmaatregelen getroffen in het ziekenhuis. “Het kan zijn dat je acht jaar achtereen een rustig oudjaar hebt, maar dat het het negende jaar overhoop ligt. Het is toch een risicovol moment.” De voorzorgsmaatregelen bestaan meestal uit capaciteitsuitbreiding, zoals het klaarzetten van alle beschikbare middelen en een verdubbeling van het aantal brancards. Ook is er een extra verpleegkundige, omdat de kans bestaat dat het drukker is dan normaal.

Dat ze moet werken op deze feestelijke avond, vindt ze helemaal geen probleem. De sfeer tussen de collega’s onderling is gezellig. “Rond twaalf uur wensen we elkaar een goed jaar en als de drukte het toelaat, proberen we buiten vuurwerk te kijken. We brengen wat eten mee, zoals kleine hapjes die we in de verpleegpost eten. We maken er een gezellige avond van.”

* De achternaam van Katrien is bij de redactie bekend en wordt om privacyredenen niet genoemd. 

LAAT EEN REACTIE ACHTER