Taalbarrière in de zorg

0
541

Mijn Poolse patiënt spreekt geen woord over de grens. Bovendien is zij behoorlijk in de war door de zware pijnstillers die ze slikt. Ik ga  meteen aan de slag met Google Translate op mijn GSM en spreek een vraag in. ‘Wat wilt u drinken?’ ‘Co chcesz pic?’ klinkt het. Ze kijkt me lachend aan en knikt. ‘Ja maar wat?’, probeer ik nogmaals. Ze brabbelt wat in het Pools en wijst naar een flesje water. Ik haal een vers flesje water voor haar en ze steekt haar duim omhoog. Daarna sluit ze haar ogen en met een onbehaaglijk gevoel verlaat ik haar kamer. Blijkbaar kan ik niks meer voor haar betekenen.

Later in de week breekt me een taalbarrière behoorlijk op. Ik verzorg een jonge vrouw die op sterven ligt. Zij komt uit een land ver buiten onze grenzen en haar gebrekkige voertaal is Engels. ‘I am in pain’, fluistert ze. ‘Give me something’.

Haar familie zit naast het bed en spreekt ook geen Nederlands. Wel Spaans en wat Engels en Duits. Ik vertel mijn patiënt dat ik haar een zware pijnstiller mag geven en er verschijnt een zwakke glimlach op haar grauwe gezicht. De groep mensen om haar heen is aangegroeid tot vijf. Wat zij bespreken versta ik niet. Als ik ze vragend aankijk vertaalt een van hen wat er gezegd is. ‘Haar echtgenoot vraagt of ze gaat sterven’, vertaalt een zusje. Ik knik. Het is hem al eerder verteld, maar hij kan het niet geloven. Met zijn vrouw was een paar weken geleden nog niks aan de hand, en nu krijgt hij, in ver vreemd land, een onheilsboodschap te horen. Ik probeer troostende woorden te vinden maar kom niet verder dan; ‘I am sorry’.

Niet veel later overlijdt mijn patiënt. Ik heb haar hand vast als zij voor de laatste keer ademhaalt. Haar gezicht ontspant zich. Ik blijf bij haar staan, samen met de familie. Ze huilen en troosten elkaar in een vreemde taal. Ik voel tranen achter mijn ogen prikken en wil eigenlijk deelnemen aan het gesprek, maar dat kan niet.

Nog niet eerder voelde ik mij bij een stervende patiënt zo ongemakkelijk. Niet omdat ik haar de juiste verpleegkundige zorg niet kon geven, maar omdat ik letterlijk woorden te kort kwam om mijn medeleven uit te spreken.

‘Gaat het?’, vragen mijn collega’s bezorgd als mijn patiënt is opgehaald en de familie naar huis is. Ze hebben mijn beteuterde gezicht gezien. ‘Ik heb mijn best gedaan, maar ik voel me een ijskonijn want emoties verwoorden in een andere taal, gaat me niet goed af’.

Geschreven door: Paula Groenendijk

Senior verpleegkundige LUMC

LAAT EEN REACTIE ACHTER

− 3 = 5