Leefplezierplan: “Wij hopen dat er meer aandacht naar de bewoners uitgaat, want dat verdienen ze”

0
549

In veel ouderenzorgorganisaties draait het vooral om het lichamelijk welbevinden, maar de vraag hoe het psychisch met een bewoner gaat, is minstens zo belangrijk. Twee zorgorganisaties, Azora en Zorggroep Elde Maasduinen,gaan  aan de slag met de invoering van het Leefplezierplan, een nieuwe werkwijze waarbij het leefplezier en welzijn van de bewoner centraal staan. Zo kunnen ook zorgmedewerkers met meer plezier naar hun werk gaan.

‘De zorg is vrij lichamelijk ingesteld’, zegt teammanager Gwendolien Graven van Azora, een organisatie voor ouderenzorg in Varsseveld. ‘Toch wil je dat het welzijn van de bewoner meer op de voorgrond komt te staan. Dat kan door de bewoner nog beter te leren kennen en in te spelen op de verlangens van het hier en het nu, om het leefplezier te vergroten.’

Normen en protocollen

In Nederlandse verpleeghuizen zijn diverse normen en protocollen, die vooral zijn ontwikkeld om de veiligheid van bewoners te garanderen en te voorzien in hun medische behoeften. Het positieve mentale welbevinden van bewoners, is volgens de visie van de Leyden Academy, de initiatiefnemer van het project, minstens zo belangrijk als dat het fysiek goed met een bewoner gaat. Ze willen graag inspelen op de verlangens van mensen en hen ruimte geven om te doen wat ze willen doen. De verlangens van de bewoners in de ouderenzorg, zijn daarbij het uitgangspunt.

Leefplezier als uitgangspunt voor ouderenzorg

Van april 2017 tot september 2017 is het tweejarige pilotproject ‘Leefplezierplan voor de zorg’, ondersteund door het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) stapsgewijs ingevoerd in elf organisaties voor ouderenzorg. Azora is een van de twee organisaties die verder gaat met de pilot en uiteindelijk het plan zal invoeren in de hele organisatie. Ze verkenden wat er gebeurt als je het leefplezier van ouderen als uitgangspunt neemt voor de zorg.

Wat zou je doen met een miljoen?

‘Wat zou je doen als je een miljoen zou krijgen?’ ‘Wat is je lievelingskleur?’ Vragen die niet snel aan de orde komen in de dagelijkse gesprekken die verzorgenden IG’ers, verpleegkundigen en ander zorgpersoon met ouderen voeren. En toch leren medewerkers in vijf trainingen om door dit soort vragen een bewoner op een andere manier te leren kennen, zodat het gesprek meer de verdieping in gaat.

‘Zo krijgen ze veel vragen mee om op een andere manier in gesprek te gaan met de bewoner. Ze vergaren informatie over de bewoner en uiteindelijk komen daar verrassende items uit voort’, vertelt Gwendolien. Uiteindelijk wordt er een soort ‘doelenbord’ gemaakt, een collage van wat de wensen en verlangens zijn van de bewoner. ‘Het bord kan eventueel op de kamer van de bewoner komen te hangen. Dan heeft jouw collega ook gespreksstof om makkelijker contact te kunnen leggen.’ Maar, benadrukt Gwendolien, ‘Het bord is een middel, maar geen doel. Het doel is om anders in gesprek te gaan met de bewoners, om meer verlangens van het hier en het nu naar boven te krijgen.’

Verlangens van vroeger

In zorgorganisatie Azora zijn twee woningen voor bewoners die aan Korsakov lijden en veertien woningen voor mensen met Alzheimer. ‘Voornamelijk voor mensen met Alzheimer werkt dit goed. Omdat zij teruggaan naar vroeger, kunnen ze verlangens die ze destijds hadden, anders zijn dan de verlangens die ze nu hebben’, legt Gwendolien uit. ‘Misschien was iemand vegetarisch, maar eet diegene nu gewoon vlees.’ Een ander voorbeeld is dat een bewoner getrouwd is geweest, maar zich daar niets meer van kan herinneren. ‘Het kan best zijn dat een vrouw haar partner niet meer als haar man zijn. Die informatie is dan op dat moment niet meer belangrijk. Als de partner nog leeft, kan dat proces heel moeilijk zijn.’

Dilemma’s in de zorg

In de sessies die vooraf gingen aan de introductie van het Leefplezierplan, werd er niet alleen gebrainstormd over vragen die een opening tot een ander soort gesprek zouden kunnen zijn, maar ook werden dilemma’s bespreekbaar gemaakt waar je als zorgverlener tegenaan kunt lopen.

Gwendolien noemt een aantal voorbeelden. ‘We hebben bijvoorbeeld een mevrouw die een vrijheidsbeperking opgelegd heeft gekregen, omdat zij het dorp de supermarkt in ging om alcohol te halen. Dat gaf problemen, daardoor mocht zij haar huis niet meer uit. Maar haar diepste wens is toch om een bepaalde vrijheid te mogen hebben. Door de sessies, is men uiteindelijk toch weer in gesprek gegaan met de arts, psycholoog en met de familie met als insteek: wat zouden we voor haar kunnen betekenen?’ De uitkomst was dat de vrouw meer vrijheden kreeg op het terrein zelf, rondom het gebouw, zodat haar veiligheid gewaarborgd werd, maar ook haar vrijheid.

Minder administratieve handelingen

‘We gaan ook kijken hoe we het elektronisch zorgdossier kunnen vereenvoudigen. Er zijn zoveel regeltjes waaraan we moeten voldoen’, zegt Gwendolien. ‘We willen minder op kantoor zitten om administratieve handelingen te doen. Dit project geeft de gelegenheid om daar iets aan te kunnen doen. Wat is er echt nodig, wat voldoet voor de bewoner?’ De werkprocessen worden herschreven en de bestuurders van de verschillende organisaties hebben regelmatig overleg. Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS), de Nederlandse Zorgautoriteit (NZA) en een aantal zorgkantoren heeft er ook geld in gestoken en hebben er dus belang bij dat het plan slaagt.

Foto’s en filmmateriaal

Volgens de persvoorlichter speelt het administratieve probleem bij meer zorgorganisaties. ‘Veel organisaties worstelen met de vraag hoe je op een eenvoudige manier toch verantwoording kunt afleggen. Momenteel is de Leyden Academy bezig met een nulmeting. Ze gaan met personeelsleden, familieleden en bewoners in gesprek. Er worden ervaringsverhalen gedeeld, uitgelicht en op film vastgelegd, omdat wij denken dat je met foto’s en filmmateriaal ook verantwoording kunt afleggen, in plaats van met ellenlange verhalen die niemand tot in de puntjes leest.’ Uiteindelijk is het doel dat ze dat materiaal ook kunnen gebruiken voor mensen die een opleiding in de zorg en welzijn sector volgen.

Plezier van bewoner en zorgmedewerker vergroten

Het doel van het Leefplezierplan is het leefplezier, oftewel het welbevinden, van de bewoner verbeteren. ‘Zo krijgt de medewerker ook meer werkplezier. In de gezondheidszorg is er krapte op de arbeidsmarkt. Daardoor worden mensen minder enthousiast om voor de zorg te kiezen. Toen het digitaal tijdperk zijn intrek nam, zijn er ook veel mensen vertrokken’, zegt Gwendolien. ‘We kunnen er niet meer voldoende voor de bewoners zijn. We hopen dat er meer aandacht naar de bewoners uitkomt, want dat verdienen ze. Uiteindelijk is het wel zo dat de meeste bewoners die hier worden opgenomen, komen te overlijden. Wij willen de laatste fase zo aangenaam mogelijk maken.’

LAAT EEN REACTIE ACHTER

− 2 = 1