Stakingen in ziekenhuizen “Het doel is te laten zien wat er gebeurt als wij het werk neerleggen”

0
2737

Een hoger salaris, meer personeel en meer rustpauzes. In zeventien ziekenhuizen verspreid over het land, voeren ziekenhuismedewerkers de komende weken opnieuw actie om de eisen voor een beter CAO kracht bij te zetten. Ze verlenen alleen spoedeisende zorg. In dit tweeluik vertelt zorgpersoneel waarom ze aan deze actie meedoen. Anique Landzaad (32), verpleegkundige: ‘Mensen raken overbelast. Daar mag best iets tegenover staan.’

Anique Landzaad werkt als verpleegkundige op de oncologieafdeling van een groot ziekenhuis. Ze noemt liever de naam van het ziekenhuis niet, omdat ze namens alle ziekenhuismedewerkers spreekt als ze haar verhaal doet. ‘Door heel Nederland zijn we bezig met de zondagsacties’, vertelt ze. ‘Dat houdt in dat we alle planbare zorg niet geven, alleen spoedzorg en oncologie. Geplande operaties worden uitgesteld en poli’s zullen gesloten zijn. Voor de medewerkers die wel moeten werken, kijken we of we een alternatieve invulling kunnen geven, bijvoorbeeld door meer aandacht voor de ouderenzorg. Het doel is om te laten zien wat er gebeurt als wij het werk neerleggen.’

Zondagsdiensten

Er zijn al een aantal ziekenhuizen geweest die alleen zondagsdiensten hebben gedraaid. Het is voor het eerst dat zo’n actie op zo’n grote schaal wordt doorgevoerd. ‘Dat geeft denk ik wel aan hoe erg zorgmedewerkers zeggen: ‘ho, stop’. We willen er voor de patiënt zijn, we gaan dit doen omdat we voor hen willen zorgen. Dat geeft een groot verantwoordelijkheidsgevoel. We willen patiënten er niet teveel mee te belasten.’ Naast de spoedzorg, gaat daarom de reguliere zorg op verpleegafdelingen gewoon door. ‘Je kunt niet zeggen: we gaan een patiënt een dag niet wassen. De dingen die we kunnen verzetten zonder dat de patiënt daaronder lijdt, verzetten we. Normaal lopen we elke dag visite, tijdens een zondagsdienst doen we dat alleen bij patiënten bij wie de behandeling echt niet kan worden onderbroken’, vertelt Anique. ‘De standaard dingen die over het weekend heen getild worden, worden verschoven naar doordeweekse dagen.’

Op een zondagsdienst staan er vier verpleegkundigen op de afdeling, dat zal tijdens zo’n actiedag niet anders zijn. Op een doordeweekse dag lopen er drie zaalartsen rond, maar tijdens een zondagsactie is er slechts één. Het personeel dat normaal gesproken die dag aanwezig zou zijn, wordt anders ingezet, bijvoorbeeld door gesprekjes aan te knopen met ouderen of de nagels te lakken.

Escaperoom

‘Een beter CAO houdt in dat de zorg aantrekkelijker wordt voor een nieuwe generatie zorgmedewerkers. Die hebben we ook nodig. Als mensen, door een slecht CAO, zeggen dat ze de zorg niet ingaan, zorgt dat voor gigantische tekorten’, zegt Anique. Het is nu ook al moeilijk om de vacatures in te vullen en aan voldoende personeel te komen. Door het hele land heen, worden steeds meer ludieke acties ingezet om maar aan personeel te komen. ‘Een escaperoom om aan nieuwe leerlingen te komen, ziekenhuizen die zeggen ‘ik kom bij jou solliciteren. Ze doen alles om mensen enthousiast te maken en weten niet meer hoe ze het nog moeten doen om aan personeel te komen.’

De personeelstekorten worden steeds prangender. Ziekenhuisbedden worden gesloten, omdat er onvoldoende personeel is om voor ze te zorgen. ‘Dat is een kwalijke zaak’, vindt Anique. Doordat alleen de echt zieke patiënten worden opgenomen, die er slechter aan toe zijn, is de zorgzwaarte hoger.

Alternatieve troonrede

Als kaderlid van het FNV heeft Anique regelmatig overleg vanuit het actiecomité. Laatst heeft ze, op Prinsjesdag, met een collega een alternatieve troonrede uitgesproken. ‘We waren verkleed als koning en koningin. De strekking was om onze zorgen kenbaar te maken over wat er op dit moment speelt in Nederlandse ziekenhuizen. We hebben uitgesproken wat wij vinden wat moet veranderen: zoals betere werkroosters. Je hebt nu weinig tijd om bij te komen, dat is best gevaarlijk. Als je vermoeid op een afdeling staat, heeft dat een grote impact. Ook willen wij een goede vergoeding voor co-assistenten. Wij willen sowieso een salarisverhoging, deels omdat het de afgelopen jaren matig was en ook omdat we het vak aantrekkelijker willen maken voor de jonge generatie.’ Ook valt het haar op dat er heel erg getrokken wordt aan verplegend personeel, maar ook aan de ondersteunende afdelingen. ‘De mensen raken overbelast, daar mag best iets tegenoverstaan.’

Ontroerende reacties

Voor het uitvoeren van de acties, worden er een hoop voorbereidingen getroffen. De precieze data worden kort voor de actie bekend gemaakt, om de impact daarvan zo groot mogelijk te maken. ‘Patiënten zijn ontzettend enthousiast en steunen ons enorm. Jullie verdienen gewoon beter als we zien wat jullie doen, zeggen ze. Dat geldt niet alleen voor verpleegkundigen, maar ook voor het hotelteam dat het eten en drinken langs brengt en de schoonmaak. Mensen zijn onder de indruk. Het is ontroerend welke reacties je dan krijgt.’

Ze heeft al veel gesprekken gevoerd met collega’s van andere afdelingen, om te peilen hoe zij tegenover de acties staan. ‘We hebben heel positieve reacties gekregen, maar sommige zijn ook bang dat patiënten eronder lijden. Dat is niet ons streven. Patiënten zullen er zeker wat van gaan merken, maar als we dit nu niet doen, gaan er veel zwaardere consequenties volgen.’

Mooiste baan van de wereld

Ondanks de hoge werkdruk en het salaris dat te wensen overlaat, vindt Anique dat ze ‘de mooiste baan van de wereld’ heeft. ‘Het is prachtig, verschrikkelijk mooi werk en ik heb het heel goed getroffen met mijn werkgever. Maar deze actie is nodig om in de toekomst patiëntenzorg veilig te kunnen stellen en om ervoor te zorgen dat zorgmedewerkers in alle takken van de zorg, de vergoeding krijgen die ze verdienen, en zin hebben dit werk te doen. Een goed CAO heb je nodig om niet alleen nu, maar ook in de toekomst ziekenhuiszorg goed te houden.’

DELEN

LAAT EEN REACTIE ACHTER

− 1 = 1